Scholieren lanceren satelliet

Voor het eerst hebben scholieren een satelliet gebouwd en de ruimte ingestuurd.

Dit artikel verscheen eerder in 7Days.

Ook satellieten spreken na hun geboorte hun eerste woordjes uit. Die van TJ3SAT: ‘Ik heb mijn antenne uitgevouwen.’ Leerlingen van de Thomas Jefferson High School in Alexandria (Virginia, VS) bouwden zelf een satelliet. Vorige week werd hij de ruimte in geschoten en nu maakt hij rondjes om de aarde. Het is voor het eerst dat middelbare scholieren een zelfgebouwde satelliet lanceerden.

Rohan (17) probeert contact met de satelliet te maken, maar dat lukt nog niet zo goed. Hij vermoedt dat TJ3SAT zijn antennes niet uitgevouwen krijgt. Op de laptop in het technieklokaal wordt het apparaat op de voet gevolgd: een vierkant blokje kruipt over de wereldkaart. De TJ3SAT is een kubus van tien centimeter, de lengte van een mobiele telefoon, maar dan in drie dimensies. Techniekdocent Adam Kemp legt uit: ‘We hebben de binnenkant van een laptop uit elkaar gehaald en alle elektronica in verschillende lagen op elkaar gestapeld in plaats van naast elkaar gezet. Aan de buitenkant zitten een antenne en zonnepanelen.’

Elke anderhalf uur komt de satelliet op vijfhonderd kilometer hoogte over de VS vliegen. Kemp en de leerlingen proberen dan een signaal op te vangen. Op het dak van de school hebben ze een reuzenantenne gezet, een draad van die antenne loopt naar een door scholieren gebouwd ontvangstcomputertje, dat aangesloten is op een soort autoradio. Daar komt hard gekraak uit, alsof de radio tussen twee zenders in zit. Zo is het ook een beetje, want de antenne is nog steeds op zoek naar de goede frequentie van de TJ3SAT.

Nog niet eerder werd een satelliet, met hulp van NASA, door scholieren gebouwd en de ruimte in geschoten. Al zeven jaar wordt er op de school aan het project gewerkt. Het meeste doen de leerlingen in hun vrije tijd. Rohan: ‘Ik wilde al met ruimtevaart werken toen ik vier jaar was. Het is mijn passie. Dat moet ook wel bij dit project, anders lukt het niet om er zoveel tijd voor vrij te maken.’ En Rohan doet het niet alleen voor zijn cv, hoewel het wel handig is aangezien hij volgend jaar ruimtevaarttechniek wil studeren. ‘Ik wil het liefst zelf de ruimte in, maar als dat niet lukt, ach. Alles met raketten, satellieten en vliegtuigen vind ik waanzinnig interessant.’

Om de wereld cirkelen wel zo’n duizend werkende satellieten. Ze worden gebruikt om bijvoorbeeld GPS-signalen van een TomTom door te sturen of om foto’s te maken, zoals van de wolken op de Buienradar. De satelliet van de Thomas Jefferson-school is gebouwd om mee te communiceren. Iedereen kan signalen naar de satelliet sturen, dan stuurt die als het goed is een code terug. ‘Als we eenmaal contact hebben gemaakt, roepen we alle scholieren in de wereld op om berichtjes via onze satelliet te sturen en ze te ontcijferen’, zegt Rohan. De scholieren hebben de laatste woorden van TJ3SAT al bedacht. Als hij aan het einde van zijn leven de dampkring in gaat, zal hij met zijn robotstem zeggen: ‘Ik smelt.’

Zien waar de satelliet nu is en weten hoe je er contact mee kunt maken? Kijk op TJ3SAT.