‘s Avonds rellen, ‘s ochtends vegen

Dit artikel verscheen eerder in 7Days.

Vraag een jongere op straat in Baltimore (VS) of hij wel eens met de politie
te maken heeftChaquan gehad en hij kijkt je moeilijk aan. ‘Op school kreeg ik klappen van een politieagent’, zegt Raekwon (14). ‘Mijn broer is doodgeslagen door de politie’, zegt Chaquan (17). In de stad braken deze week rellen uit na de begrafenis van een zwarte Amerikaan, die overleed nadat hij werd gearresteerd.

‘Mijn vriend is gedood door de politie’, zegt Quentin (13). Die vriend is Freddy Gray, een 25-jarige inwoner van Baltimore die hij al van jongs af aan kent. Op 12 april arresteerde de politie hem, voerde hem af in een politiebusje en daarna werd Gray in coma naar het ziekenhuis gebracht. Wat er precies is gebeurd is nog niet bekendgemaakt, tot grote woede van de inwoners van de stad. Ze willen gerechtigheid: dat de agenten die Gray iets aangedaan hebben in de gevangenis komen.

Het geweld dat de voornamelijk blanke politieagenten tegen voornamelijk zwarte arrestanten gebruiken is een heftig onderwerp in de Verenigde Staten. In het afgelopen jaar kwamen meerdere zwarte mannen om het leven bij arrestaties. Daarop volgden demonstraties (denk aan Ferguson), die soms tot rellen leidden. Maar Baltimore, op drie uur rijden van New York, is toch weer anders. Er wonen veel zwarte mensen in gevaarlijke wijken waar weinig jongeren hun school afmaken. Ze zijn wel wat gewend, maar niet zoals de rellen van afgelopen nachten. Baltimore veranderde van een al criminele en armoedige stad in een oorlogsgebied, met stenen gooiende jongeren, brandende auto’s en zwaarbewapende agenten in legergroene uniforms.

VegenQuentin
Overdag is de sfeer beter dan ’s avonds, hoewel er nog helikopters boven de stad hangen en brandweerwagens af en aan rijden. Studenten trekken zingend over straat, dominees preken met een microfoon op de stoepen. Op straat lopen meer mensen met bezems dan met stenen in hun hand. Buurtcomités en kerken hebben schoonmaakacties georganiseerd. Vrijwilligers staan in een grote kring op een plein in een vervallen buurt, houden elkaars hand vast en bidden voor vrede. Om vervolgens de scherven op te vegen op de stoep voor de drankwinkel die ’s nachts is leeggestolen. Het stinkt er naar bier. ‘De scholen zijn vandaag dicht vanwege de rellen. Ik heb mijn zoon meegesleurd’, zegt Katreena Joyner. Ze staat in de kring en houdt de hand van Raekwon (met capuchontrui) vast. ‘Ik zorg er altijd voor dat hij er goed uitziet, zodat hij niet in problemen komt met de politie. Een donkere jongen met een capuchon op vinden agenten al bedreigend. Met een afhangende broek vinden ze hem een gangster. Dus mijn zoon draagt zijn broek hoog, al moet ik hem zelf tot aan zijn nek ophijsen.’

De politie in Baltimore roept alle ouders op hun kinderen thuis te houden. Het zijn juist de tieners die ‘s avonds de boel sloopten. Omdat er niks anders te doen is voor ze, zegt Chaquan. ‘Omdat dat de enige manier is waarop de dood van Gray aandacht krijgt’, zegt Quentin. Hij was ’s avonds bij de rellen die begonnen als demonstratie, maar zegt – net als de andere jongeren – dat hij niet één van de relschoppers was. En nu staat hij op klaarlichte dag met een bezem in zijn hand. De straten zijn schoner dan ooit. Volgens Quentin kan het allebei: ’s avonds demonstreren, ’s ochtends de troep opvegen. Hij rust uit en kijkt naar de lange rij politieagenten met tanks, schilden, wapenstokken en pistolen. ‘Geen gerechtigheid, geen vrede’, schreeuwen de eerste demonstranten alweer.