De kinderziel reinigen met een stok

Kinderen moeten niet opgevoed worden, maar getraind, zeggen conservatieve christenen in de VS. En trainen gaat het best met lijfstraffen. „Wie zijn zoon de stok onthoudt, haat hem, wie hem liefheeft, tuchtigt hem.”

Dit verhaal verscheen eerder in NRC Handelsblad.

Julie Gray roert in een pan met bruine saus en knikt naar de keukendeur om de opvoedtechniek voor haar vijf kinderen uit te leggen. „Ik neem de kinderen als ze jong zijn daarmee naar buiten en zeg: kom eens naar mama. Dan kijk ik wat ze doen. Komen ze, dan krijgen ze een knuffel. Komen ze niet, dan waarschuw ik. En ja, als ze dan nog niet luisteren, straf ik.”

Julie geeft de voorkeur aan de platte hand, maar een tak werkt ook goed. Ze wijst naar een boom aan de oprijlaan waar twijgjes omhoog schieten. „Heel geschikt.” In haar huis op het platteland van de Amerikaanse staat Virginia bereidt ze de zondagse lunch terwijl haar kinderen op haar instructie rond het vrijstaande huis in de weer zijn.

Jonathan (14) raapt eieren bij de kippen, Emma (8) plukt een bosje bloemen uit de tuin en Katie (3) dekt de tafel. Julie gebruikt niet het woord „opvoeden”, maar „trainen”. Zo staat het in haar favoriete opvoedboek: To train up a child, van de omstreden  Amerikaanse schrijver Michael Pearl. Omstreden aan zijn methode is het gebruik van lijfstraffen: vanaf zes maanden oud mag een ouder kinderen slaan met objecten om hen te trainen.

Pearl baseert zijn ideeën op een vers uit het bijbelboek Spreuken (13:24): „Wie zijn zoon de stok onthoudt, haat hem, wie hem liefheeft, tuchtigt hem.” Gedetailleerd wordt beschreven welke staafjes, takken en riemen geschikt zijn om kinderen mee te slaan. Vooral een soepele loodgietersbuis uit de doe-het-zelfzaak raadt de schrijver aan. Opgerold past die gemakkelijk in de broekzak, deze „toverstaf van God”.

„En hierbinnen, als ze aan de keukenkastjes komen. Pats.” Julie laat haar wijsvinger achter haar duim vandaan knallen.

 

,,Aan jonge kinderen kun je nog niets uitleggen. Dan werkt het om snel een pijnprikkel te geven.”

 

 

Voor oudere kinderen vindt ze slaan – in tegenstelling tot opvoedgoeroe Pearl – niet geschikt. Julie wil haar kinderen trainen met een „verlangen naar God, maar je kunt ze niet het christendom in slaan”.

Kinderen trainen is een heilig instrument voor de Pearl-aanhangers – want er staat een hoger doel op het spel. „Ouders hebben (in de vorm van een stok) de macht in handen om de schuld van het kind te vergeven, zijn ziel te reinigen, zijn overtuiging te sterken”, staat in Een kind trainen. Inmiddels verkocht Pearl naar eigen zeggen honderdduizenden boeken.

Maar de opvoedmethode roept weerstand op. De kritiek nam de afgelopen maanden toe nadat voor de derde keer een kind in Amerika overleed na mishandeling door ouders die Pearls opvoedboek gebruikten. Een 11-jarig geadopteerd meisje uit Ethiopië was op de dag van haar dood door haar ouders geslagen met de door Pearl aangeraden buis.

Zulke ouders hebben het niet begrepen, zegt moeder Julie Gray. „Je moet nooit een klap geven als je boos bent. Slaan is alleen een instrument in de training.”Julie voert het woord, haar man werkt fulltime buitenshuis, en dus is de opvoeding haar terrein. Voordat ze kinderen kreeg had ze een „visioen van God” hoe dat moest, moeder zijn, en de boeken van Pearl ondersteunen haar daarin. Zijn opvoedmethode gaat gepaard met jubelverhalen – Julie zegt dat andere ouders in de kerk vaak naar haar toekomen en vragen hoe het komt dat haar kinderen zo rustig zijn; dan geeft ze hun het boek.

Eerder die ochtend excuseert ze zich voor haar driejarig dochtertje dat na binnenkomst in de kerkzaal rond begint te rennen. Katie ziet er engelachtig uit met haar lange haren en witte lange jurk, maar draaft en stampt als een jongetje door de Tabernacle Baptist Church in King George. „Zij is de lastigste van de vijf”, zegt Julie.

 

,,Maar als je vroeg genoeg begint, is het op deze leeftijd al bijna niet meer nodig om een tik te geven.”

 

 

Katie rent tussen de stevige benen en lange rokken van de kerkgangers door. Voor de zondagse dienst komen ze uit de wijde omgeving naar de houten kerk. Het koortje installeert zich op het podium: een enkel houthakkershemd, veel gekleurde stropdassen, hoge kapsels. Dan zetten een orgel en een piano het eerste lied in.

Moeder Julie knipt met haar vingers. Katie komt aanrennen en ook de andere kinderen volgen. Zoon Jonathan legt zijn bijbel op zijn schoot. Dochter Emma zingt harder dan het orgel dat de gospelklassieker Amazing Grace speelt. En terwijl de dominee zijn gemeente langs collectes, preek en zang leidt, zit Katie anderhalf uur lang stil op haar moeders schoot. „Jaren van training heeft dat gekost”, fluistert Julie na afloop. Ze is trots,want dit is haar verdienste.

Ook Pearls boek en website ‘No Greater Joy’ staan vol successen. Kinderen die na een klap met een zweepje van een opstandige puber veranderden in een gehoorzaam kind en „God danken omdat die zijn moeder liever heeft gemaakt”. Elizabeth Gershoff van de universiteit van Texas in Austin onderzoekt wat slaan op de lange termijn met kinderen doet. „Het werkt niet. Kinderen leren bang te zijn en willen klappen vermijden. Daarom gehoorzamen ze. Maar als ze niet leren waarom ze moeten gehoorzamen, heeft het geen effect.”

Volgens Gershoff is de corrigerende tik breed geaccepteerd in Amerika. „Van alle ouders slaat 80 tot 85 procent hun kinderen, en onder conservatieve christenen komt het nog vaker voor. Dat is niet de verdienste van boeken als die van Pearl. Ik denk eerder dat ouders al zelf geneigd zijn te slaan en in deze boeken bevestiging vinden.” In haar onderzoek vond Gershoff dat er bij gelovige ouders vaker een duidelijke overtuiging achter het slaan zit.

Ze vindt Pearls ideeën gevaarlijk, omdat de grens tussen straffen en kindermishandeling onduidelijk is. Dat maakt het ook lastig om ouders te vervolgen. Per staat verschillen in Amerika de wetten over de corrigerende tik en ook op landelijk niveau is een kind slaan niet strafbaar. Kinderen worden als bezit gezien en daarmee mogen ouders doen wat ze willen. Gershoff:

„De reden is de Amerikaanse conservatieve gedachte die Europeanen vreemd in de oren klinkt: de overheid mag zich niet bemoeien met het gezinsleven.”

De Grays gruwelen van de overheid. „Het is machtsmisbruik als een overheid ouders wil beperken in hun door God gegeven rol.” Daarom gaan hun kinderen ook niet naar school, maar krijgen ze thuis les van de moeder – in Amerika heel gebruikelijk onder evangelische christenen. Moderne opvoedboeken, scholen, de overheid – ze staan voor alles waar zij haar kinderen voor willen behoeden. Julie Gray: „Mijn kinderen hebben nog nooit tv gekeken, geen videogames gespeeld. Maar ze hebben wel geleerd om hard te werken en gehoorzaam te zijn. Daar heeft de samenleving iets aan.”